[Thế giới] -Ukraine: Hàng cứu trợ và trò chơi mèo vờn chuột

(Chinhphu.vn) - Công tác cứu trợ cho một số khu vực bị ảnh hưởng bởi chiến sự ở Ukraine dường như trở thành trò chơi chính trị "mèo vờn chuột" giữa Ukraine, phương Tây và Nga.

Đoàn xe cứu trợ Nga "qua ải" Ukraine Có gì bên trong những xe hàng cứu trợ của... Ukraine "mở cửa" đón hàng Nga cứu trợ Ukraine: Đủ cứu trợ, thiếu lòng tin Khu vực ly khai đang bị nạn đói, khát và bệnh tật đe dọa. Chính đại diện của Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế cũng thừa nhận điều này. Ngặt một nỗi, làm sao đưa lô hàng cứu trợ đến khu vực này được? Trước áp lực thực tế, Kiev đã phải nhượng bộ về mặt nguyên tắc. Tuy nhiên, khi hàng đã tập kết sát khu vực biên giới với Ukraine, lấy lý do Nga trà trộn vũ khí trong lô hàng này cho lực lượng ly khai, Kiev đã không cho phép đoàn xe 280 chiếc của Nga đi qua biên giới để vào lãnh thổ Ukraine. Hôm thứ 6 (15/8), trước sự chứng kiến của rất nhiều phóng viên của một số hãng tin nổi tiếng phương Tây, 20 xe được chọn ngẫu nhiên để mở ra kiểm chứng. Ngay sau khi việc này hoàn tất, dường như "đèn xanh" từ phía Kiev đã bật nên hãng tin Reuters đã ngay lập tức đưa tin: Đoàn xe bắt đầu qua biên giới và thông quan. Việc cứu trợ nhân đạo là việc không thể đừng được nữa. Đó là một thực tế vì khu vực này còn rất nhiều dân thường đang bị đói, khát và thương tích. Tuy nhiên, dù phía Kiev và phương Tây có muốn đưa hàng cứu trợ tới đây cũng khó thành hiện thực nếu không có sự trợ giúp từ phía Nga. Chính vì thế, lộ trình ban đầu của đoàn xe cứu trợ 280 chiếc được hoạch định điểm đến là tỉnh Kharkov, nơi Kiev đang kiểm soát và làm chủ), tuy nhiên do không đạt được thỏa thuận giữa đại diện Ủy ban Chữ thập đỏ và Nga (phía Nga yêu cầu hàng phải được trao trực tiếp cho người có nhu cầu) nên lộ trình đã thay đổi điểm đến là khu vực giáp ranh với tỉnh Rostov trên sông Đông của Nga – sát với tỉnh Lugansk của Ukraine. Dùng dằng cả tuần lễ, cuối cùng đại diện của Ủy ban Chữ thập đỏ cũng "ép" được phía Kiev để cho 26 xe đầu tiên lăn bánh qua biên giới. Và hiệu ứng domino lập tức phát huy tác dụng, cả đoàn xe đã thông quan tràn vào khu vực Donbass của Ukraine. Tại sao chỉ khi đoàn xe đã vào đến nơi cần đến như Nga mong muốn thì cả Kiev, EU và Mỹ nhất loạt lên tiếng phản đối? Bởi vì việc cứu trợ là công tác nhân đạo rất phổ biến và dường như đã là nghĩa vụ đương nhiên của những nước lớn trước những thảm họa đang xảy ra đối với 1 khu vực dân cư nào đó. Tuy nhiên với khu vực Donbass thì lại rất đặc thù. Nếu Nga không tham gia hoặc trợ giúp thì phe ly khai sẽ không khi nào để cho đoàn xe của "phía bên kia" đi vào lãnh thổ của mình. Lý giải như vậy để thấy rằng 280 xe mà Nga điều hàng cứu trợ đến tận tay người cần được cứu trợ thực sự đã làm phía kia khó chịu và những tiếng nói phản đối Nga bắt đầu nổi lên. Phương Tây không ngừng phản đối Người phát ngôn Bộ quốc phòng Mỹ John Kirby cho biết, Mỹ đang kêu gọi Nga rút đoàn xe này ngay lập tức. “Chúng tôi bày tỏ lo ngại về việc đoàn xe cứu trợ của Nga vào lãnh thổ Ukraine. Chúng tôi lên án hành động này. Nga không nên cử xe tải, người và hàng hóa vào lãnh thổ Ukraine nếu không có sự cho phép của chính phủ Ukraine. Điều này vi phạm chủ quyền và lãnh thổ của Ukraine. Nga phải rút ngay đoàn xe cứu trợ này”- ông John Kirby nói. Người phát ngôn Liên minh châu Âu cũng cho rằng đây là hành động vi phạm biên giới Ukraine và hối thúc Nga cần phải rút đoàn xe này ra khỏi lãnh thổ Ukraine. Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko hôm 22/8 cáo buộc Nga "vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế" trong khi Giám đốc An ninh Quốc gia của Ukraine Valentyn Nalivaychenko gọi đây là "cuộc xâm lược trực tiếp" của Nga. Tuy nhiên, Ukraine tuyên bố sẽ không tấn công các xe cứu trợ của Nga đã vượt biên và muốn tránh mọi "hành động khiêu khích". Nga hết kiên nhẫn Theo AFP, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố: "Chúng tôi không thể tiếp tục chấp nhận những lời dối trá trắng trợn và việc Kiev từ chối thỏa thuận. Nga quyết định hành động. Đoàn xe chở hàng cứu trợ nhân đạo đang tiến về phía Lugansk". Bộ Ngoại giao Nga chỉ trích chính quyền Ukraine liên tục đưa ra nhiều lý do không thuyết phục để trì hoãn việc đưa đoàn xe tới cứu trợ người dân ở các tỉnh thành miền đông. Moscow cũng bác bỏ cáo buộc rằng đoàn xe này chở vũ khí. Điện Kremlin cho biết, trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Đức Angela Merkel trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã khẳng định rằng, Nga không thể chờ đợi lâu hơn nữa để Kiev "bật đèn xanh" cho các hoạt động cứu trợ những người đang rất cần sự giúp đỡ tại phía Đông Ukraine. Theo báo chí nước ngoài, tất cả các xe chở hàng cứu nạn của Nga cho miền Đông Ukraine đến thành phố Lugansk dưới sự chào đón của Cộng hòa Nhân dân Lugansk tự xưng. "Việc bốc dỡ hàng hóa cứu trợ từ đoàn xe đã bắt đầu. Những hàng hóa này sẽ được phân phát cho người dân", người phát ngôn của Cộng hòa Nhân dân Lugansk tự xưng cho hay. Ông này cũng cho biết thêm, một phần hàng cứu trợ sẽ được gửi tới Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng. Phạm Hoàng